Pagguho ng lupa
Ang pagguho ng lupa ay maaaring mangyari nang walang babala. Ang mga ito ay kadalasang bunga ng malalakas na ulan, lindol at, sa ilang mga kaso, aktibidad ng tao. Alamin ang gagawin bago, habang, at pagkatapos ng isang pagguho ng lupa.
Sa pahinang ito
Bawasan ang mga epekto ng pagguho ng lupa
Alamin kung maguhuin ang lupa sa inyong pook. Ang mga pook na maguhuin ang lupa ay kinabibilangan ng mga pook na may:
- Nangyari na dating pagguho ng lupa
- Matarik na mga dalisdis (slopes)
- mga daluyan ng agos sa matarik na mga dalisdis
- Mga sapa at tabing-ilog, o
- Mga bangin sa baybay-dagat.
Regular na repasuhin ang iyong seguro. Mahalaga ang pagkakaroon ng seguro para sa iyong bahay at mga nilalaman upang tulungan ka kung mapinsalaan ka sa isang sakuna.
Hindi natin mahuhulaan ang mga sakuna, ngunit maaari nating paghandaan ang mga ito. Isa sa pinakamainam na mga lugar na mapagsisimulan ay ang iyong bahay. Alamin ang iyong magagawa upang gawing mas ligtas ang iyong bahay at bakit dapat mong tingnan nang regular ang iyong seguro.
Maghanda bago magkaroon ng pagguho ng lupa
Ihanda ang iyong sambahayan. Alamin ang mga suplay na maaaring kailanganin ninyo at magkasamang gumawa ng plano.
Masasabi sa iyo ng inyong lokal na Civil Defence Emergency Management Group kung may nangyari na dating mga pagguho ng lupa sa inyong pook.
Alamin ang mga palatandaan ng babala upang ikaw ay makakilos nang maagap kung makita mo ang mga ito. Regular na inspeksyunan ang iyong propyedad, lalo na makaraan ang mahabang panahon ng tagtuyot, lindol o malakas na pag-ulan. Hanapin ang:
- maliliit na pagguho ng lupa, pagbagsak ng mga bato, at paglubog sa paanan ng mga dalisdis
- mga pintuan at bintana na naiipit o mahirap buksan
- mga puwang kung saan hindi na tama ang pagkakakabit ng mga frame
- mga panlabas na estruktura tulad ng mga hagdan, deck, at veranda na gumagalaw o tumatagilid palayo sa natitirang bahagi ng bahay- mga bagong bitak o pag-umbok sa lupa, kalsada, daanan ng mga tao, mga pader na pansuporta (retaining walls), at iba pang matitigas na ibabaw
- mga punongkahoy, pader na pansuporta, o bakod na tumatagilid; at
- tubig na lumalabas mula sa dalisdis, tulad ng bagong bukal.
Maging alerto kapag nagmamaneho, lalo na kung may mga dike sa gilid ng kalsada. Tingnan ang kalsada para sa natibag na aspalto, putik at bumagsak na mga bato.
Gumawa ng plano sa online kasama ang iyong pamilya upang makaraos sa emerhensya. Isipin ang mga bagay na kailangan ninyo araw-araw at alamin ang gagawin kung wala kayo ng mga iyon.
Sa isang emerhensya, ikaw ay maaaring ma-istak sa bahay nang tatlong araw o mahigit pa. Ang iyong bahay ay puno na ng pang-emerhensyang mga bagay na kunwari ay mga pang-araw-araw na mga bagay. Alamin kung anong mga suplay ang iyong kailangan at magplano upang makaraos.
Hanapin ang inyong lokal na Civil Defence Emergency Management (CDEM) Group.
Ano ang gagawin sa oras ng pagguho ng lupa o sa palagay mo ay may malapit nang mangyaring pagguho ng lupa
Umalis kaagad sa daraanan ng pagguho ng lupa.
Lumikas kung iyong bahay o gusali na kinaroroonan mo ay nasa panganib — dalhin ang iyong grab bag at mga alagang hayop kung magagawa mo ito nang mabilis.
Balaan ang mga kapitbahay at tulungan ang iba kung kaya mo.
Kontakin ang mga serbisyong pang-emerhensya at ang inyong lokal na konseho. Iulat ang mga pagguho ng lupa o debris sa mga pampublikong kalsada at lupa sa inyong lokal na konseho. Kung nasarahan ang daanan at may agarang panganib sa buhay o ari-arian, tumawag sa 111.
Ano ang gagawin pagkapos gumuho ang lupa
Manatiling alerto para sa mga pagguho ng lupa sa hinaharap.
Lumayo sa lugar na may pagguho ng lupa hanggang sa ito ay maayos na masuri at magbigay ng pahintulot ang mga awtoridad na ligtas na ito.
Huwag subukang linisin ang mga pagguho ng lupa. Ang mga pagguho ng lupa ay maaaring hindi matatag at hindi mahuhulaan. Maaari itong biglang gumuho, may mga nahuhulog na debris, o may nakatagong sirang mga serbisyong nasa ilalim ng lupa. Kailangan itong masuri at linisin ng mga eksperto na galing sa konseho o mga kontraktor.
Ang mga pagguho ng lupa ay binubuo ng mabigat at puspos ng tubig na lupa. Ang paglilinis sa mga ito ay mas mainam na ipaubaya sa mga eksperto. Ang lupa, banlik, at mga kahoy na debris ay maaaring kontaminado.
Mag-ulat ng nasirang mga linya ng utility sa tamang mga awtoridad.
Tanimang muli ang mga napinsalang lupa sa lalong madaling panahon. Ang pagkatibag na sanhi ng kawalan ng panakip na lupa ay maaaring humantong sa flash flooding.
Tulungan ang iba kung kaya mo, lalo na ang mga taong maaaring mangailangan ng karagdagang tulong.
Kung napinsala ang iyong propyedad
- Huwag gumawa ng anumang maglalagay sa panganib sa iyong kaligtasan o lalo pang makapinsala sa iyong propyedad.
- Kontakin ang iyong kompanya ng seguro sa lalong madaling panahon.
- Kung inuupahan mo ang iyong propyedad, kontakin mo ang iyong landlord (may-ari) at ang kompanya ng seguro para sa mga nilalaman.
- Kunan ng litrato ang anumang pinsala. Ito ay tutulong mapabilis ang mga pagtasa ng iyong paghahabol.
Ang pangunang lunas ay nagliligtas ng mga buhay. Alamin kung ano ang hahanapin at kung ano ang gagawin kung kailangan mong magbigay ng pangunang lunas sa website ng St John.
Mga uri ng peligro
Sa New Zealand, marami tayong mga likas na peligro. Alamin ang gagawin bago, sa oras at makaraan ang bawat uri ng emerhensya.
